Cryptomunten vinden steeds vaker hun weg naar het reguliere financiële systeem. Zo kunnen beleggers via het online platform van KBC vanaf vandaag ook handelen in Bitcoin en Ether. Daarmee is KBC de eerste Belgische bank die deze mogelijkheid aanbiedt, en het ligt voor de hand dat andere banken zullen volgen.
Maar wat betekent dat eigenlijk: beleggen in crypto? En past dat wel binnen een financieel systeem dat mens en planeet centraal zet? FairFin zet de belangrijkste aandachtspunten op een rij
Wat is crypto?
Cryptomunten zijn digitale munten. Ze maken gebruik van cryptografie om transacties te beveiligen en om nieuwe munten te creëren. Crypto werkt via gedecentraliseerde netwerken, meestal op basis van blockchaintechnologie. Dat betekent dat er geen centrale instantie, zoals een bank of overheid, is die het systeem controleert.
Het is belangrijk om een onderscheid te maken tussen bitcoin als digitaal betaalmiddel en bitcoin als belegging.
- Crypto als betaalsysteem:
Oorspronkelijk werd bitcoin ontworpen als een alternatief digitaal betaalsysteem, los van banken en overheden. Het idee was dat mensen wereldwijd rechtstreeks met elkaar transacties kunnen uitvoeren, zonder tussenpersonen.
Crypto wordt dan ook geprezen omwille van de privacy die het biedt en het feit dat transacties kunnen plaatsvinden buiten het traditionele financiële systeem. Net dat maakt crypto voor sommige gebruikers aantrekkelijk, maar tegelijk ook gevoelig voor misbruik, fraude en andere criminele activiteiten.
- Crypto als belegging
In onze contreien wordt bitcoin echter vooral gekocht en verkocht als belegging, in de hoop dat de prijs stijgt. In dat geval draait het niet om betalen of autonomie, maar om speculatie op koerswinsten.
Hoe verschillen crypto beleggingen van traditionele aandelen of obligaties?
Investeren in cryptomunten ondersteunt de reële economie niet. Bij aandelen of obligaties bestaat er wel een - zij het soms beperkte - link met bedrijven of projecten die goederen en diensten produceren. Je kan er bijvoorbeeld bewust voor kiezen om te investeren in lokale of duurzame ondernemingen die bijdragen aan maatschappelijke of ecologische oplossingen.
Bij crypto ontbreekt die koppeling volledig. Wie in crypto investeert, speculeert op prijsstijgingen zonder dat daar een directe bijdrage aan economische activiteit of maatschappelijke meerwaarde tegenover staat.
Hoewel crypto vaak wordt voorgesteld als een alternatief voor het traditionele financiële systeem, blijkt in de praktijk dat veel cryptomunten sterk meebewegen met de aandelenmarkten, vooral in tijden van economische onzekerheid. Het diversificatievoordeel is daardoor beperkt.
Wat zijn de grootste risico's voor jou?
Crypto-beleggingen zijn in onze ogen vooral speculatief. De koersen zijn sterk afhankelijk van sentiment en bewegen grotendeels mee met de beurs en andere financiële markten. Dit maakt crypto volatiel en risicovol, en minder geschikt als stabiele lange-termijnbelegging.
Elke belegging heeft een risico-rendementsprofiel. Beleggingen met een hoger risico – zoals volatiele aandelen of crypto – bieden doorgaans meer winstpotentieel, maar brengen ook een grotere kans op verlies met zich mee. Beleggingen met een lager risico leveren meestal een stabieler rendement op, maar met beperktere winst.
Zijn stablecoins minder risicovol?
Stablecoins zijn cryptomunten die gekoppeld zijn aan een traditionele munt, zoals de dollar of de euro. Daardoor schommelt hun waarde minder sterk dan die van andere cryptomunten.
Die grotere stabiliteit betekent tegelijk ook een lager rendementspotentieel. Minder schommelingen gaan nu eenmaal gepaard met minder kans op grote winsten. Bovendien is het in stressscenario’s niet gegarandeerd dat stablecoins effectief volledig kunnen worden omgezet in echte euro’s of dollars. Dat maakt ze minder risicoloos dan ze soms lijken.
Wat zijn de gevolgen van crypto op milieu en maatschappij?
De maatschappelijke en ecologische impact van crypto is aanzienlijk. Omdat crypto geen band heeft met de reële economie, is de tastbare impact vooral te vinden in het energieverbruik dat nodig is om het systeem draaiende te houden.
Het minen van cryptomunten vergt enorme hoeveelheden rekenkracht. Wereldwijd draaien duizenden computers dag en nacht om nieuwe munten te creëren en transacties te verifiëren, voornamelijk om speculatie mogelijk te maken. Dat gaat gepaard met een zeer hoog elektriciteitsverbruik en een aanzienlijke klimaatimpact. Bitcoin, een cryptomunt was verantwoordelijk voor ongeveer 65 megaton CO₂-uitstoot per jaar, wat neerkomt op circa 0,2% van de wereldwijde emissies. Dat niveau ligt hoger dan de totale koolstofvoetafdruk van sommige (kleine) landen.
Dit maakt crypto moeilijk te verzoenen met duurzaam en verantwoord beleggen, en staat haaks op de noodzaak om onze economie ecologisch binnen de planetaire grenzen te organiseren.
